De overstap van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs betekent voor veel jongeren een belangrijke uitbreiding in de actieradius. De meesten gaan vaker (en over grotere afstand) op de fiets naar school. Zij krijgen daardoor vaak met ingewikkelder verkeerssituaties te maken. De rijsnelheden van het overige verkeer liggen hoger. Ook komen ze meer conflictsituaties tegen tussen langzaam en snelverkeer. Ook als ze het fietsen als taak al beter beheersen bestaat het risico, dat dit negatief wordt gecompenseerd door ‘roekeloos’ verkeersgedrag.

De psychomotorische en intellectuele ontwikkeling vindt in deze leeftijdsfase een afronding. Jongeren zijn steeds meer in staat op een abstracte manier over zaken na te denken. Belangrijk binnen deze leeftijdsgroep is de sociale en emotionele ontwikkeling. Verder zijn jongeren steeds meer in staat zichzelf te redden en rekening te houden met anderen. Tegelijkertijd vormen deze ‘anderen’ (met name de ‘peer group’) vaak ook een druk om zich verkeersonveilig te gedragen.
Het nemen van eigen verantwoordelijkheid vormt een belangrijk thema voor deze leeftijdsgroep. Enerzijds biedt deze eigenschap aanknopingspunten voor het ontwikkelen van verkeersveilig gedrag; anderzijds kan deze eigenschap ook belemmerend werken. Risicovol gedrag kan een belangrijke belemmerende factor zijn. Het is dus van groot belang dat kinderen een juiste risicoperceptie ontwikkelen.

In deze leeftijdsfase vindt de kennismaking met alcohol en drugs plaats, en maakt een aantal jongeren de keuze de fiets te verruilen voor de bromfiets of scooter.
 
De leeftijdsgroep in cijfers
In de afgelopen 5 jaar zijn in onze provincie in deze leeftijdsgroep 469 jongeren zo ernstig gewond geraakt in het verkeer dat zij in het ziekenhuis moesten worden behandeld. In totaal 28 jongeren zijn als gevolg van een verkeersongeval overleden.
 
Wie is wie in dit veld?
De school is nog steeds een heel belangrijke intermediair als het gaat om de vorming van verkeersveilig gedrag. Immers, alle jongeren in deze leeftijdsfase zijn daar te bereiken. Cruciaal is maatwerk per school, daar elke school autonoom is in de wijze waarop zij hun lesaanbod vormgeven, en er grote verschillen zijn in (verkeers en andere) problematiek, onderwijsvisie en dergelijke.

De Onderwijsbegeleidingsdienst kan ook hier de professionele partner zijn bij de implementatie van verkeerseducatieprojecten op een wijze die de school past. GGD’s en centra voor alcohol- en drugs kunnen vanuit de optiek van gezondheidsvoorlichting, bevorderen van beweging en voorlichting over alcohol en drugs een bijdrage leveren aan de uitvoering van bepaalde projecten. Het zelfde geldt voor de medewerkers van buro HALT, die soms in preventieve lessen rond geweld op straat aandacht aan verkeersgedrag besteden.

Duidelijkheid over normen en grenzen is van groot belang voor jongeren in deze leeftijd. Mede daarom kan de politie een belangrijke gedragsvormende rol spelen als het gaat om (al dan niet preventieve) handhaving van verkeersgedrag bij de jongeren zelf.

De gemeenten hebben ook hier weer een belangrijke rol, zowel waar het gaat om de veilige infrastructuur op de schoolroutes als om het stimuleren van activiteiten door beleid, contacten en subsidies.